Wraz z dynamicznym rozwojem przemysłu, obróbka skrawaniem na obrabiarkach zyskała na znaczeniu w produkcji przemysłowej. Obrabiarki stopniowo ewoluowały, przekształcając się w powszechnie stosowane typy, takie jak tokarki, frezarki, strugarki, wytaczarki, wiertarki i szlifierki. Mówiąc o procesach obróbki różnych typów obrabiarek, należy wspomnieć o dokładności obróbki. Służy ona do opisu precyzji wykonania produktu i zazwyczaj służy do opisu parametrów geometrycznych obrabianej powierzchni. Mówiąc prościej, dokładność obróbki jest odwrotnie proporcjonalna do klasy tolerancji. Oznacza to, że dokładność obróbki jest wyrażana w klasie tolerancji, a im niższa wartość klasy, tym wyższa dokładność obróbki obrabiarki. I odwrotnie, im wyższa wartość klasy tolerancji, tym niższa dokładność obróbki.

Czym są stopnie tolerancji?

„Klasa tolerancji” jest zdefiniowana w encyklopedii Baidu jako „poziom określający stopień dokładności wymiarowej, podzielony na 20 klas zgodnie z normami krajowymi, od IT01, IT0, IT1 do IT18. Im wyższa wartość, tym niższa dokładność obróbki, a im większy dopuszczalny zakres zmian wymiarów (wartość tolerancji), tym mniejszy stopień trudności obróbki”. Zgodnie z powyższym tekstem, IT01 oznacza najwyższą dokładność obróbki części, a IT18 oznacza najniższą. Ogólnie rzecz biorąc, maszyny fabryczne należą do klasy IT7, a maszyny rolnicze do klasy IT8.


W zależności od funkcji komponentów produktu, wymagana dokładność obróbki jest różna, a procesy obróbki wybierane przez inżynierów również będą się różnić. To doskonały test możliwości obróbczych fabryk obrabiarek CNC i doświadczenia zawodowego inżynierów.


(Załączono tabelę klas tolerancji IT)

IT tolerance grade table

1. Obróbka na tokarce.

Zasadniczo stosuje się toczenie, czyli skrawanie, w którym narzędzie porusza się liniowo lub po krzywej na płaszczyźnie. Toczenie jest zazwyczaj stosowane do obróbki wewnętrznych i zewnętrznych powierzchni cylindrycznych, powierzchni czołowych, powierzchni stożkowych, powierzchni kształtowych i gwintów przedmiotu obrabianego, a także do obróbki odwrotnej. Dokładność toczenia wynosi zazwyczaj IT8-IT7, a chropowatość powierzchni wynosi zazwyczaj 1,6 μ~1,8 μ.

Redaktor przypomina, że ​​nawet w przypadku obróbki na tokarce istnieje kilka klasyfikacji, takich jak toczenie zgrubne, toczenie półprecyzyjne, toczenie precyzyjne i obróbka na tokarce o wysokiej precyzji.

Wśród nich:

A. Toczenie zgrubne. Nacisk kładziony jest na poprawę wydajności toczenia poprzez zastosowanie większej głębokości skrawania i posuwu bez zmniejszania prędkości skrawania. Jednak dokładność obróbki zgrubnej może osiągnąć jedynie IT11, a chropowatość powierzchni wynosi Ra20, czyli około 10 μm.

B. Toczenie półprecyzyjne i precyzyjne. Ten proces obróbki polega na stosowaniu dużej prędkości oraz stosunkowo małego posuwu i głębokości skrawania. Dokładność obróbki może zazwyczaj sięgać IT10-IT17, a chropowatość powierzchni wynosi zazwyczaj Ra10, czyli 0,16 μm.

C. Precyzyjna obróbka na tokarce. Do obróbki elementów z metali nieżelaznych zazwyczaj stosuje się narzędzia diamentowe o wysokiej twardości. Dokładność obróbki sięga IT7-IT5, a chropowatość powierzchni wynosi zazwyczaj Ra0,04, czyli 0,01 μm. Ten proces toczenia na tokarce nazywa się „toczeniem lustrzanym”.

2. Frezowanie.

Frezowanie polega na użyciu obrotowego narzędzia wieloostrzowego do skrawania przedmiotu obrabianego, co stanowi wysoce wydajną metodę obróbki. Jest ono zazwyczaj stosowane do obróbki powierzchni płaskich, rowków, powierzchni o różnych kształtach (takich jak wielowypusty, koła zębate i gwinty) itp. W zależności od względnego kierunku prędkości ruchu głównego i kierunku posuwu przedmiotu obrabianego podczas frezowania, frezowanie można podzielić na przeciwbieżne i przeciwbieżne.

Frezowanie może być wykonywane na frezarkach poziomych, pionowych, bramowych, narzędziowych oraz różnych frezarkach specjalistycznych. Do produkcji pojedynczych, małoseryjnych elementów o średnich i małych gabarytach najczęściej stosuje się frezarki poziome i pionowe.

Dokładność obróbki frezowaniem wynosi na ogół IT8-IT7, a chropowatość powierzchni wynosi na ogół Ra6,3, co wynosi około 1,6 μ.

Wśród nich:

A. Dokładność obróbki przy frezowaniu zgrubnym wynosi IT11-IT13, a chropowatość powierzchni wynosi Ra5 i wynosi 20 μm.

B. Dokładność obróbki podczas frezowania półprecyzyjnego wynosi IT8-IT11, a chropowatość powierzchni wynosi Ra2,5, co wynosi 10 μm.

C. Dokładność obróbki precyzyjnego frezowania wynosi IT16-IT18, a chropowatość powierzchni wynosi Ra0,63, co wynosi około 5 μm.

3. Planowanie.

Jest to metoda obróbki skrawaniem, w której narzędzie strugarskie wykonuje poziomy, liniowy ruch posuwisto-zwrotny względem przedmiotu obrabianego. Jest ona stosowana głównie do obróbki zewnętrznych kształtów części. Do popularnych strugarek należą strugarka i frezarka.

Dokładność obróbki strugania może na ogół osiągnąć klasę IT9-IT7, a chropowatość powierzchni wynosi Ra6,3, co wynosi 1,6 μm.

A. Dokładność obróbki przy struganiu zgrubnym może osiągnąć IT12-IT11, a chropowatość powierzchni wynosi 25, co odpowiada 12,5 μm.

B. Dokładność obróbki w przypadku strugania półprecyzyjnego może osiągnąć poziom IT10-IT9, a chropowatość powierzchni wynosi 6,2, co odpowiada 3,2 μm.

C. Dokładność obróbki precyzyjnego strugania może osiągnąć IT8-IT7, a chropowatość powierzchni wynosi 3,2, co odpowiada 1,6 μm.

4. Szlifowanie.

Szlifowanie to metoda obróbki polegająca na usuwaniu nadmiaru materiału z przedmiotu obrabianego za pomocą materiałów ściernych i narzędzi szlifierskich. Jest to precyzyjny proces obróbki, szeroko stosowany w przemyśle maszynowym. Szlifowanie jest zazwyczaj stosowane do obróbki półprecyzyjnej i precyzyjnej, a dokładność może sięgać IT8-IT5 lub nawet wyższej. Chropowatość powierzchni po szlifowaniu wynosi Ra1,25, czyli 0,16 μm.

A. Chropowatość powierzchni przy szlifowaniu precyzyjnym wynosi 0,16-0,04 μm.

B. Chropowatość powierzchni w przypadku szlifowania ultraprecyzyjnego wynosi 0,04–0,01 μm.

C. Chropowatość powierzchni w wyniku szlifowania lustrzanego może osiągnąć wartość poniżej 0,01μm.

5. Wiercenie.

To podstawowa metoda obróbki otworów. Wiercenie zazwyczaj wykonuje się na wiertarce, tokarce, wytaczarce lub frezarce.

Dokładność obróbki wiertniczej jest zazwyczaj niska i zazwyczaj osiąga jedynie IT10, a chropowatość powierzchni wynosi Ra12,5, czyli 6,3 μm. Po wierceniu, rozwiercanie, wytaczanie itp. są zazwyczaj stosowane jako operacje pomocnicze do obróbki półprecyzyjnej i precyzyjnej.

6. Nudne.

Jest to proces obróbki skrawaniem, w którym używa się narzędzia do wykonywania rozszerzeń lub innych cięć o przekroju kołowym, zwykle stosowany pomiędzy obróbką półzgrubną a obróbką precyzyjną. Narzędziami używanymi do tego celu są zazwyczaj narzędzia do wytaczania jednoostrzowego lub wytaczadła.

A. Dokładność rozwiercania materiałów stalowych może na ogół osiągnąć klasę IT9-IT7, a chropowatość powierzchni wynosi 2,5-0,16 μm.

B. Dokładność obróbki przy precyzyjnym rozwiercaniu może osiągnąć IT7-IT6, a chropowatość powierzchni wynosi 0,63-0,08 μm.